Navigatie

Is alcoholvrije wijn wel wijn?
Deze vraag wordt veel gesteld en het antwoord is een beetje ingewikkeld. Daarom hier een kleine uitleg over deze categorie 'wijnen' en de processen die nodig zijn om deze 'wijn' te maken.

Het proces van wijn naar alcoholvrije wijn
Alcoholhoudende wijnen kennen diverse smaakprofielen die vaak complex zijn. Het vergistingsproces en het terroir dragen zorg voor deze unieke smaken en geven een wijn een compleet ander karakter dan druivensap met alcohol. Het grote verschil tussen druivensap en alcoholvrije wijn is het vergistingsproces. Alcoholvrije wijn is namelijk een gefermenteerde wijn (sap van druiven wat vegist is waardoor er alcohol ontstaat). Druivensap kan het sap zijn van dezelfde druiven, maar dit is nooit gefermeteerd (er is dus nooit alcohol ontstaan). Na de fermentatie (dus het vergisten) vind er bij alcoholvrije wijnen een proces plaats om die alcohol weer te onttrekken aan de wijn. 

Om alcoholvrije wijn te maken, is er dus eerst  een goede alcoholhoudende wijn nodig (gewone, normale wijn dus). Om de alcohol te onttrekken aan de wijn zijn er drie basis methodes mogelijk, ieder met zijn eigen voor- en nadelen: 

  • Distillatie onder vacuüm
  • Spinning cone 
  • Omgekeerde osmose (microfiltratie)

Hieronder bespreken we de drie soorten.

Distillatie onder vacuüm

Bij distillatie maakt men gebruik van de verschillen in kookpunten van alcohol en water of in dit geval alcoholvrije wijn. Bij normale druk heeft alcohol een kookpunt van 78 graden, wat lager is dan alcoholvrije wijn, waardoor verhitting tot een temperatuur boven 78 graden (maar onder 100 graden) zorgt voor splitsing van de alcohol en het sap. Deze eeuwenoude techniek gebruiken distilleerderijen om o.a. brandewijn of cognac te maken. 

In het geval van verhitting tot ongeveer 80 graden zal het eindresultaat, de alcoholvrije wijn, een verbrande smaak hebben en is deze niet meer lekker voor consumptie. In het geval van alcoholvrije wijn maakt de wijnmaker gebruik van een ondruk, ook wel vacuüm genoemd, waarmee het alcoholkookpunt sterk wordt verlaagd - tot ongeveer 28-38 graden. Over het algemeen geldt: hoe lager de temperatuur hoe meer aroma behouden blijft. 

Het voordeel van deze techniek is dat de wijn in een kolom terug kan worden gebracht tot een alcoholpercentage van 0.0%. De kwaliteit is sterk afhankelijk van de gebruikte onderdruk en temperatuur in de kolom. Hierbij geldt dat de alcoholvrije wijn beter is als de onderdruk hoger is, omdat dan de temperatuur dan lager is. 

Spinning cone

Deze techniek lijkt sterk op een vacuümdistillatie, ook hier wordt gebruik gemaakt van de verschillen in kookpunt van alcohol en alcoholvrije wijn. Het verschil zit in de manier van distilleren, in plaats van een kolomdistillatie met plaatjes maakt de wijnmaker gebruik van een kolom waarin diverse kegeltjes zijn geplaatst. Door stoom, druk en temperatuur (ongeveer 40 graden) wordt de in gewicht lichte component alcohol naar boven geduwd en blijft er onder in de ketel alcoholvrije wijn achter. Sommige aroma’s zijn heel vluchtig en zullen aan het begin mee verdampen met de alcohol. Deze aroma’s zal de wijnmaker later weer toevoegen aan de alcoholvrije wijn. Dit zorgt voor extra aroma maar heeft als nadeel dat de wijn een klein restant alcohol van maximaal 0.5% kan bevatten. Overigens heeft ook jus d’orange normaal gesproken 0,5% alcohol.

Omgekeerde osmose (micro filtratie) 

Bij deze techniek maakt de wijnmaker gebruik van een zeer fijn filter dat ontworpen is om alcohol te scheiden van de wijn. Alcoholmoleculen zijn zeer klein, waardoor een extreem fijn filter noodzakelijk is om de alcohol te scheiden. Vaak zijn er 3 tot 4 filtratie gangen nodig om de wijn tot een alcoholpercentage onder de 0.5 te krijgen. Bij dit systeem verliest de wijn wat structuur maar een voordeel is dat er geen verhitting nodig is. Er blijft een klein beetje alcohol over waardoor de wijn alcoholvrij maar niet 0.0% kan worden genoemd. 

Samenvatting
De verschillende technieken hebben ieder voor- en nadelen, de gebruikte techniek geeft slechts een indicatie over de kwaliteit van de alcoholvrije wijn. Veel hangt af van de kwaliteit van de basiswijn en de kennis en kunde van de ‘alcoholvrije wijnmaker’. Natuurlijk wordt er erg zorgvuldig gewerkt met duurzame machines. Het proces kan ook biologisch gecertificeerd zijn als er een biologische basiswijn wordt gebruikt.

Gevolgen van wijn zonder alcohol
Alcoholvrije wijn is een natuurproduct waarbij de basis uit alcoholhoudende wijn bestaat. Bij alcoholvrije wijn haalt de wijnmaker de alcohol uit normale wijn, waardoor het officieel geen wijn meer mag heten. Wijn wordt in de EU immers gedefinieerd als ‘vergist druivensap met een alcoholpercentage tussen 8,5% en 15%’. De wetgeving zal zodanig gewijzigd worden dat alcoholvrije wijn onder de definitie gaat vallen. Tot die tijd valt het wettelijk onder alcoholvrije dranken en is het toegestaan dat er maximaal een half procent alcohol in zit. Op alcoholvrije wijn wordt geen accijns geheven maar wel een kleine zeven cent verbruiksbelasting. Bovendien valt alcoholvrije wijn onder het lage BTW tarief van 9%. 

Waarom smaakt alcoholvrije wijn anders?
Alcoholvrije wijn bevat tweederde minder aan calorieën dan wijn met alcohol of vruchtensappen. Toch ervaren proevers vaak dat alcoholvrije wijnen zoeter zijn, in vergelijking tot alcoholhoudende wijnen.  Alcohol opgelost in water, geeft een zoetimpressie. Alcohol is tevens een smaakdrager voor aroma’s. In alcoholvrije wijn wordt dit gecompenseerd door het toevoegen van (geconcentreerde) druivenmost om de alcoholvrije wijn meer body te geven. Deze toevoeging zorgt ervoor dat de zuren milder overkomen en de wijn wat ronder wordt. De alcoholvrije wijnmaker brengt de wijn op deze wijze in balans.

Alcohol doet het volgende met de smaak van wijn:

  • Geeft wijn een gevoel van gewicht of body, vooral in droge wijnen;
  • Laat de viscositeit toenemen waardoor de wijn vetter aanvoelt in de mond; 
  • Verbindt aroma’s en smaken;
  • Maskeert zuur en tannine waardoor wijnen met hogere zuren en veel tannine harmonieuzer worden;Dit betekent dat zuren en tannine in alcoholvrije wijn juist meer opvallen en het mondgevoel minder rond is. Dit kan deels gecompenseerd worden door zoet, maar dat appreciëren veel consumenten niet die van droge wijn houden. Dit maakt de uitdaging bij het maken van goede alcoholvrije wijn groter. Een hoge kwaliteit basiswijn, met niet te veel zuren en tannine, én vakmanschap zijn hiervoor de sleutelwoorden.

In het algemeen is een mousserende witte alcoholvrije wijn van hoge kwaliteit relatief  gemakkelijk te maken. De koolzuur (CO2) geeft namelijk een smaakdimensie en maskeert zoetheid. Bij witte wijnen en rosé is het in balans brengen van de zuren een uitdaging en bij rode wijn speelt bovendien de tannine een rol.

Wie drinken er alcoholvrije wijn?
Alcoholvrije wijn heeft een doelgroep die sterk aan het groeien is, ieder met eigen motieven.

  • Veiligheid: veiligheid in het verkeer is het eerste waar we meestal aan denken, maar ook nuchter op of aan het werk gaan. Scherp willen zijn zonder neveneffecten van alcohol.

  • Medische redenen: geen alcohol willen drinken vanwege het (tijdelijk) gebruik van medicijnen of vanwege (het vertragen van) ziekte. Ook bij zwangerschap is het een verstandige keuze om geen alcohol te nuttigen. Hoe fijn is het als je bij een speciale gelegenheid wel een goed glas wijn kan drinken maar dan zonder alcohol!

  • Overtuiging van een religie of een eigen overtuiging: de overtuiging brengt dat je geen alcohol in je lichaam wilt hebben maar toch met een mooi glas kunt mee genieten!

  • Bewuste levensgenieters: personen die helder willen blijven of nog een (sport) prestatie willen leveren, maar consumenten kunnen er ook bewust voor kiezen op bepaalde momenten geen of minder alcohol te nuttigen. Denk hierbij aan ‘Dry January’, ‘Go sober for October’ en de ‘Ik Pas’ projecten. 

  • Dieet: een glas alcoholvrije wijn bevat een derde aan calorieën dan van een glas alcoholhoudende wijn. Hiermee kun je blijven genieten bij een gezonde lifestyle.

  • Zwanger of kleine kinderen: Als je zwanger bent is alcoholvrije wijn natuurlijk een perfecte drank om te drinken. Denk bijvoorbeeld ook aan een babyshower. Gezellig met elkaar, geen alcohol en toch een wijnbeleving. Heb je een baby, dan loop je met alcoholvrije wijn geen enkel risico als je borstvoeding geeft. En heb je kleine kinderen en moet je voor dag en dauw of midden in de nacht op? Dan heb je geen kater en kun je toch met een gerust hart een (alcoholvrij) wijntje drinken.

 

 

© 2015 - 2020 De Wijnproever | sitemap | rss | webwinkel beginnen - powered by Mijnwebwinkel

... maar bent u wel 18 jaar of ouder?